Song chắn rác thô: Cấu tạo, nguyên lý và hiệu suất xử lý cặn

Song chắn rác thô là thiết bị được bố trí ở đầu hệ thống thu gom hoặc xử lý nước thải, có nhiệm vụ giữ lại rác và các vật thể rắn kích thước lớn trước khi dòng nước đi vào các công đoạn tiếp theo. Việc lựa chọn đúng cấu tạo, kích thước khe chắn và phương thức vận hành giúp nâng cao khả năng tách rác, hạn chế tắc nghẽn và bảo vệ thiết bị phía sau. Cùng Minh Tùng tìm hiểu chi tiết cấu tạo, nguyên lý hoạt động, các loại phổ biến và hiệu suất xử lý cặn của song chắn rác thô trong bài viết dưới đây.

>>>> CLICK NGAY: Mua song chắn rác

Song chắn rác thô là gì? Vai trò của song chắn rác thô

Song chắn rác thô là thiết bị xử lý sơ bộ được lắp tại cửa vào của hệ thống thoát nước hoặc nhà máy xử lý nước thải. Thiết bị thường gồm các thanh kim loại đặt song song, có khoảng cách khe hở lớn, phổ biến khoảng 30–200 mm, nhằm giữ lại rác có kích thước lớn trước khi nước tiếp tục đi qua hệ thống.

Song chắn rác thô có 03 vai trò chính:

Giữ lại rác lớn: Ngăn túi nilon, chai nhựa, cành cây, vải và các vật thể rắn lớn đi sâu vào hệ thống.
Bảo vệ thiết bị phía sau: Hạn chế rác mắc kẹt, quấn hoặc va đập vào máy bơm và các thiết bị cơ khí.
Hạn chế tắc nghẽn: Giúp duy trì dòng chảy, giảm tình trạng ứ đọng tại đường ống, mương dẫn và các công đoạn xử lý tiếp theo.

Cấu tạo của song chắn rác thô

Song chắn rác thô có kết cấu tương đối đơn giản, gồm các thanh chắn đặt song song trên khung đỡ và có thể kết hợp hệ thống thu gom rác thủ công hoặc cơ giới. Các bộ phận chính gồm:

Khung đỡ: Bao quanh và cố định các thanh chắn, chịu lực tác động của dòng nước và lượng rác tích tụ.
Thanh chắn rác: Thường làm từ thép, inox hoặc vật liệu phù hợp với môi trường sử dụng, được bố trí song song để giữ lại rác kích thước lớn.
Khe hở song chắn: Đối với song chắn rác thô, khe hở thường khoảng 30–200 mm; một số thiết kế có thể lớn hơn tùy đặc điểm nguồn nước và yêu cầu công trình.
Bộ phận thu gom rác: Loại thủ công sử dụng cào để lấy rác định kỳ; loại cơ giới sử dụng cơ cấu cào tự động để đưa rác ra khỏi bề mặt chắn.
Cơ cấu truyền động: Trang bị trên loại cơ giới, gồm động cơ và bộ truyền động để vận hành hệ thống cào, nâng và thu gom rác.

>>>> XEM THÊM: Tính toán thiết kế song chắn rác

Nguyên lý hoạt động của song chắn rác thô

Đón dòng nước thải: Song chắn rác thô được lắp tại cửa vào của hệ thống xử lý để tiếp nhận dòng nước thải trước các công đoạn phía sau. Song chắn thường được đặt nghiêng so với phương ngang để tăng diện tích tiếp xúc và thuận tiện thu gom rác. Góc lắp đặt được lựa chọn theo thiết kế công trình và phương thức làm sạch.

Giữ lại rác thải lớn: Khi nước chảy qua, nước và các vật chất nhỏ hơn khe chắn tiếp tục đi qua, còn rác có kích thước lớn hơn khe sẽ bị giữ lại trên bề mặt. Các loại rác thường gặp gồm túi nilon, chai nhựa, cành cây, vải và các vật thể rắn kích thước lớn. Đây là quá trình lọc cơ học sơ bộ, giúp giảm lượng rác đi vào thiết bị phía sau.

Thu gom và loại bỏ rác: Rác tích tụ trên song chắn cần được loại bỏ định kỳ để tránh làm giảm tiết diện dòng chảy và gây ứ đọng. Với hệ thống nhỏ, rác thường được cào thủ công; với hệ thống lớn, cơ cấu cào cơ giới có thể tự động đưa rác lên máng, băng tải hoặc thiết bị chứa. Việc thu gom đúng thời điểm giúp duy trì khả năng thoát nước và hoạt động ổn định của hệ thống.

>>>> CLICK THÊM: Báo giá song chắn rác

Các loại song chắn rác thô phổ biến hiện nay

Phân loại theo phương pháp làm sạch rác

Song chắn rác thủ công: Kết cấu đơn giản, dễ lắp đặt, chi phí đầu tư thấp và thuận tiện sửa chữa; phù hợp với hệ thống nhỏ, lượng rác ít.
Song chắn rác cơ giới: Sử dụng motor và cơ cấu cào để tự động thu gom rác, giúp giảm nhân công, xử lý lượng rác lớn và phù hợp với hệ thống vận hành liên tục.

Phân loại theo vật liệu chế tạo

Song chắn rác inox: Thường sử dụng inox 304 hoặc 316, nổi bật với khả năng chống ăn mòn, độ bền cao và phù hợp môi trường nước thải.
Song chắn rác thép mạ kẽm: Có độ cứng và khả năng chịu lực tốt, lớp mạ kẽm giúp hạn chế ăn mòn đồng thời có chi phí đầu tư thường thấp hơn inox.
Song chắn rác composite: Trọng lượng nhẹ, không bị gỉ sét và có khả năng chống ăn mòn hóa học tốt, thuận tiện trong vận chuyển và lắp đặt.

Phân loại theo cấu tạo và hình dạng cơ học

Song chắn rác dạng cào ngược (Multi-rake screen): Có nhiều lưỡi cào hoạt động liên tục, khả năng thu gom lượng rác lớn và duy trì bề mặt chắn thông thoáng.
Song chắn rác dạng dây cáp (Cable-operated screen): Cơ cấu gầu cào điều khiển bằng dây cáp, thuận lợi cho việc thu gom rác tại các kênh hoặc hố có độ sâu lớn.
Song chắn rác dạng trống quay (Rotary drum screen): Bề mặt trống quay liên tục giúp tách và đưa rác ra khỏi dòng nước, phù hợp với hệ thống cần xử lý liên tục.
Song chắn rác dạng bậc thang (Step screen): Các thanh chắn chuyển động theo từng bước để nâng rác lên trên, thiết kế gọn và hỗ trợ thu gom rác liên tục.

Hiệu suất xử lý cặn của song chắn rác thô

Song chắn rác thô chủ yếu thực hiện nhiệm vụ loại bỏ rác và chất rắn kích thước lớn ở giai đoạn tiền xử lý. Hiệu suất loại bỏ chất rắn lơ lửng (TSS) thường khoảng 5–10%, đồng thời có thể làm giảm một phần BOD do các chất hữu cơ dạng thô được giữ lại cùng rác.

Hiệu suất loại bỏ chất rắn lơ lửng thường khoảng 5–10%

Hiệu suất thực tế phụ thuộc nhiều vào kích thước khe hở, vận tốc dòng chảy và phương thức làm sạch song chắn. Khe chắn nhỏ có khả năng giữ nhiều rác hơn nhưng làm tăng tổn thất thủy lực; đồng thời, việc thu gom rác thường xuyên bằng thủ công hoặc cơ giới giúp duy trì tiết diện dòng chảy và hạn chế rác tích tụ trên bề mặt song chắn.

Kích thước song chắn rác thô thông dụng

Kích thước song chắn rác thô được lựa chọn dựa trên vị trí lắp đặt, lưu lượng nước, kích thước mương/hố thu và yêu cầu của từng công trình. Một số kích thước thường được sản xuất như 850 × 850 mm, 900 × 900 mm, 1200 × 1200 mm,… với vật liệu và kết cấu có thể thay đổi theo nhu cầu sử dụng.

Bên cạnh kích thước tổng thể, khi lựa chọn song chắn rác thô cần quan tâm đến khoảng cách khe chắn, chiều dày thanh chắn, kích thước khung và khả năng chịu tải. Khe chắn cần đủ lớn để duy trì dòng chảy nhưng vẫn giữ được rác thô theo yêu cầu; còn kết cấu khung và thanh chắn phải được tính toán phù hợp với tải trọng tại vị trí sử dụng.

Tại Minh Tùng, song chắn rác thô có thể được sản xuất theo kích thước, tải trọng và bản vẽ kỹ thuật riêng của từng công trình. Khách hàng nên cung cấp kích thước ô chờ, vị trí lắp đặt, yêu cầu chịu tải và vật liệu mong muốn để lựa chọn quy cách phù hợp, hạn chế tình trạng phải chỉnh sửa khi thi công.

Điểm khác biệt giữa song chắn rác thô và song chắn rác tinh

Song chắn rác thô và song chắn rác tinh đều có chức năng tách rác khỏi dòng nước, nhưng khác nhau chủ yếu ở kích thước khe chắn, loại rác giữ lại và vị trí trong hệ thống xử lý. Bảng dưới đây giúp phân biệt nhanh 02 loại:

Tiêu chí	Song chắn rác thô	Song chắn rác tinh
Kích thước khe chắn	Khe lớn, thường khoảng 30–200 mm, tùy thiết kế và tiêu chuẩn áp dụng	Khe nhỏ hơn, thường dưới 30 mm, tùy công nghệ và yêu cầu xử lý
Khả năng giữ rác	Giữ rác kích thước lớn như túi nilon, chai nhựa, cành cây, vải và vật thể thô	Giữ rác, cặn và vật thể có kích thước nhỏ hơn mà song chắn thô không giữ được
Vị trí & mục đích sử dụng	Thường đặt ở đầu hệ thống, giúp loại bỏ rác lớn và bảo vệ máy bơm, đường ống, thiết bị phía sau	Thường bố trí sau công đoạn chắn rác thô hoặc tại vị trí cần mức độ tách rác cao hơn
Vận hành & bảo trì	Ít bị bít kín hơn, việc thu gom rác tương đối đơn giản; có thể làm sạch thủ công hoặc cơ giới	Dễ tích tụ rác hơn do khe nhỏ, cần vệ sinh thường xuyên hoặc sử dụng hệ thống làm sạch cơ giới

Tóm lại: Song chắn rác thô phù hợp với giai đoạn tiền xử lý để loại bỏ rác lớn, còn song chắn rác tinh được sử dụng khi cần giữ lại rác và chất rắn có kích thước nhỏ hơn trước các công đoạn xử lý tiếp theo.

>>>> TÌM HIỂU THÊM: Song chắn rác tinh

Mua song chắn rác thô ở đâu uy tín, chất lượng?

Công ty TNHH Sản xuất và Đầu tư Minh Tùng là nhà sản xuất hàng đầu các sản phẩm nắp hố ga, song chắn rác gang, composite và các sản phẩm grating…Các sản phẩm được sản xuất trên dây chuyền trang thiết bị hiện đại, nhằm mang đến những sản phẩm tốt nhất cho thị trường.

Hiện tại, ngoài thiết kế và sản xuất song chắn rác thô công ty đang cung cấp rất nhiều chủng loại sản phẩm về gang, composite và các sản phẩm về thép, cụ thể:

Các sản phẩm về gang: Nắp hố ga, song chắn rác, nắp bể cáp, ghi bảo vệ gốc cây, các loại lan can, trụ đèn chiếu sáng, …
Các sản phẩm về composite: Nắp hố ga, song chắn rác, ghi bảo vệ gốc cây, ghế các loại, thùng nhựa, các loại tấm nhựa, …
Các sản phẩm về thép: tấm grating, lan can, cầu thang thép bằng thép mạ kẽm hoặc Inox…

Khi trở thành khách hàng của chúng tôi, bạn không những nhận được sự hỗ trợ tư vấn nhiệt tình mà còn sẽ nhận được những chính sách ưu đãi hấp dẫn sau:

Giao đến nơi, đến chốn, đến tận công trình nơi bạn cần
Miễn phí hoàn toàn phí thiết kế
Sản xuất các loại sản phẩm về gang, thép theo bất cứ yêu cầu nào của quý khách.

Song chắn rác thô là giải pháp tiền xử lý hiệu quả, giúp giữ lại rác kích thước lớn, hạn chế tắc nghẽn và bảo vệ các thiết bị phía sau trong hệ thống xử lý nước thải. Liên hệ Minh Tùng ngay hôm nay để được tư vấn và đặt sản xuất song chắn rác theo kích thước, tải trọng và yêu cầu kỹ thuật phù hợp với từng công trình.

Thông tin liên hệ CÔNG TY TNHH SẢN XUẤT VÀ ĐẦU TƯ MINH TÙNG

Trụ sở: Số 135, ngách 1, ngõ 72 Nguyễn Trãi, P. Thượng Đình, Q. Thanh Xuân, TP. Hà Nội.
VPGD Hà Nội:
- Địa chỉ: Số 314 Km9 Nguyễn Trãi, Trung Văn, Nam Từ Liêm, Hà Nội
- Điện thoại: 0934 519 385
VPGD TP. Hồ Chí Minh:
- Địa chỉ: 127/19/8 Lê Thúc Hoạch, P. Phú Thọ Hòa, Q. Tân Phú, TP. HCM
- Điện thoại: 0934 519 385
Web: naphogaminhtung.vn
Email: lienhe@minhtungvn.com
MST: 0106639639

>>>> THAM KHẢO NGAY:

Những câu hỏi thường gặp

Kích thước song chắn rác thô thông dụng là bao nhiêu?

Đối với song chắn rác thô, người ta thường phân biệt theo kích cỡ, chất liệu và các phương thức lấy rác,… Một số kích thước được sử dụng để làm song chắn rác như: 850×850, 900×900, 1200×1200,… Tùy vào ứng dụng công trình mà kích thước song chắn sẽ được thiết kế phù hợp

Nên ứng dụng song chắn rác thô như thế nào thì hợp lý?

Hiện nay song chắn rác có rất nhiều công dụng khác nhau. Đối với loại song chắn rác thô thì thường được sử dụng để ngăn chặn các loại rác có kích thước lớn, bởi vì kích cỡ và khoảng cách các thanh kim loại rộng. Trong những trường hợp này, sử dụng song chắn rác thô sẽ là gợi ý an toàn cho quá trình xử lý rác đảm bảo tối ưu nhất.

5/5 - (7 bình chọn)

Lê Quang Tụ

Tốt nghiệp đại học Bách Khoa, chuyên ngành cơ khí, đã tham gia giám sát, tư vấn thiết kế rất nhiều công trình xây dựng hạ tầng, nhà xưởng, khu đô thị….